Cá nhânBài viết · Hiện diện
Tôi Ước Mình Có Thể Ở Lại Khoảnh Khắc Này Mãi Mãi 3
Có những khoảnh khắc ta không hề được chọn có mặt hay không.
I. Lần Thứ Ba
Cô ấy vừa rời đi được ít phút. Căn phòng vẫn còn vương lại hơi ấm của một buổi tối vừa khép lại, còn đọng lại dư âm của những câu chuyện vừa kể cho nhau nghe. Trên bàn, cái cây cô ấy tặng đứng lặng lẽ, vài chiếc lá còn ướt sương từ lúc mới được đặt xuống. Tôi ngồi lại một mình bên nó, ngắm nghía từng đường gân lá như thể đang cố giữ lại thêm một chút không khí của cuộc gặp vừa kết thúc. Có lẽ tôi đã lẩm bẩm với nó vài câu, kiểu những câu người ta hay buột miệng nói khi không muốn một khoảnh khắc vui vẻ khép lại quá nhanh.
Nghe có vẻ ngớ ngẩn, một người trưởng thành ngồi trò chuyện với một cái cây. Nhưng đó không hẳn là nỗi cô đơn của một người vừa bị bỏ lại phía sau. Cũng không hẳn là sự bình yên của một buổi tối êm ả. Nó là cả hai, quyện chặt vào nhau đến mức không tách rời được: cái trống trải mơ hồ khi một sự hiện diện vừa bước ra khỏi cửa, và cái ấm áp âm thầm của việc biết rằng một người bạn quý vẫn để lại một phần của cuộc gặp gỡ ở đây, trong một chiếc lá, một cái chậu cây nhỏ.
Trước đó tôi có gửi cô ấy một bức thư, vài dòng cảm ơn và động viên tôi vẫn hay ngại nói thẳng ngoài miệng. Cô ấy đã nhận, cầm theo, bảo để về đến nhà sẽ đọc rồi nhắn lại cho tôi biết. Tối hôm ấy, tôi vừa ngắm cây, vừa chờ một tin nhắn báo rằng cô ấy đã về đến nơi an toàn, như thói quen vẫn có giữa hai người hay lo cho nhau. Điện thoại nằm cạnh tôi, màn hình tắt lịm, im lìm như đang cùng tôi chờ đợi.
Nó reo lên, sớm hơn tôi tưởng.
Tôi hơi bất ngờ, nghĩ chắc cô ấy đã về tới nhà nên gọi báo một tiếng cho yên tâm, như mọi lần. Tôi nhấc máy lên bình thản, không mảy may nghĩ đến điều gì khác.
Nhưng giọng cô ấy vang lên ở đầu dây bên kia, ngắn gọn đến lạ: "Chị bị tai nạn rồi."
Một khoảng lặng rất kỳ lạ ập đến trong tôi ngay sau câu nói đó. Không phải một cú sốc nổ tung tức thì. Nó giống như cả căn phòng bỗng bị rút cạn âm thanh, như có ai đó vừa kéo phăng núm âm lượng của cả thế giới xuống mức thấp nhất, chỉ còn giọng cô ấy vọng lại trong khoảng chân không ấy. Tôi vẫn ngồi đó, tay còn đặt hờ trên một chiếc lá, cố gắng ghép câu nói ấy lại với một điều gì đó có thể hiểu được, có thể xử lý được. Nhưng không được.
Rồi tiếng cô ấy vỡ ra, khóc nức nở qua điện thoại.
Ngay khoảnh khắc đó, một cơn giận trào lên trong tôi dữ dội đến mức tôi phải siết chặt lấy mép bàn. Không phải giận cô ấy. Không phải giận vào tai nạn đã xảy ra. Tôi giận vào chính cái khoảng cách đang nằm giữa hai chúng tôi lúc ấy, cái khoảng cách vốn dĩ vô hình bỗng trở nên cụ thể đến nhức nhối, khi tôi biết rõ mình không thể vươn tay qua đường dây điện thoại để đỡ lấy cô ấy, để có mặt ngay bên cạnh, để nói rằng mọi thứ sẽ ổn, trong khi chính tôi cũng không chắc điều đó có thật hay không.
Bức thư tôi gửi vẫn còn nằm nguyên trong túi cô ấy, chưa kịp mở ra đọc. Ý nghĩ đó khiến lòng tôi càng quặn lại. Những dòng chữ tôi nắn nót viết, giờ chỉ còn nằm im giữa một hiện trường mà tôi không có mặt để biết chuyện gì đang xảy ra.
Đó là lần thứ ba. Không phải lần đầu tiên chuyện này xảy ra với tôi.
Người tôi quý mến gặp nạn. Và một lần nữa, giống như hai lần trước, tôi không có mặt ở đó.
Không phải vì tôi bận việc gì khác. Cũng không phải vì tôi lơ đãng hay quên mất họ. Chính tôi, ngay lúc ấy, cũng đang ở giữa một tai nạn của riêng mình, một cuộc chiến mà tôi đã và vẫn đang gồng mình chống chọi từng ngày. Tôi không còn đủ sức để bước ra khỏi trận chiến của bản thân mà chạy đến bên cạnh trận chiến của người khác.
Nhưng biết vậy không làm cơn giận trong tôi nguôi đi. Trái lại, đến lần thứ ba, nó trào lên dữ dội hơn bao giờ hết.
Tôi từng viết, trong một bài trước, rằng tôi luôn là người rời đi sau cùng trong mọi cuộc vui, mọi sự kiện, mọi cuộc gặp gỡ. Rằng tôi tham lam muốn ở lại đến giọt cuối cùng, muốn có mặt trọn vẹn trong từng khoảnh khắc của những người tôi thương. Đó không chỉ là một thói quen. Đó là một lời hứa thầm lặng tôi đã tự đặt ra cho chính mình: dù thế nào đi nữa, tôi sẽ là người ở lại.
Vậy mà lần này, lời hứa đó vỡ tan không phải vì tôi phá vỡ nó, mà vì nó bị giật khỏi tay tôi.
II. Trọng Lượng Của Sự Vắng Mặt
Ngay trong cuộc gọi đó, tôi cố giữ giọng mình bình tĩnh nhất có thể, hướng dẫn cô ấy cặn kẽ những việc cần làm ngay lúc đó để vết thương không nặng thêm, bảo cô ấy nhờ người dân xung quanh giúp đỡ. Cúp máy xong, tôi gọi ngay cho một người bạn, nhờ bạn ấy chạy đến thật nhanh để lo cho cô ấy đi bệnh viện. Điều duy nhất tôi thật sự muốn làm lúc đó là tự mình có mặt ở đó, ngồi ngay bên cạnh cô ấy. Nhưng tôi không làm được cái đó.
Cái cây trên bàn, món quà cô ấy vừa trao cho tôi vài giờ trước, giờ lại trở thành thứ nhắc tôi nhớ rằng chính người đã trao nó đang cần tôi ở một nơi tôi không thể đến.
Tôi biết, dù có mặt ở đó, có lẽ tôi cũng chẳng giúp được gì nhiều. Tôi không phải bác sĩ. Không có phép màu nào trong hai bàn tay này để khiến tai nạn biến mất hay nỗi đau vơi bớt. Sự thật trần trụi là đôi tay tôi hoàn toàn bất lực trước những gì đã xảy ra, dù tôi có ở đó hay không.
Nhưng cơn giận trong tôi không xuất phát từ việc mình bất lực để cứu giúp. Nó xuất phát từ việc tôi không được đứng cạnh sự bất lực đó.
Có một khoảng cách rất lớn giữa việc không giúp được gì và việc không có mặt để cùng gánh chịu điều không giúp được đó. Tôi thà đứng đó, tay không, nhìn bất lực, còn hơn là biết mình vắng mặt trong khoảnh khắc người mình thương phải một mình đối diện với nỗi sợ hãi. Sự hiện diện, hoá ra, chưa bao giờ chỉ là chuyện ta làm được gì. Nó là chuyện ta để cho người kia biết rằng họ không đơn độc.
Ở hai bài viết trước, tôi đã nói nhiều về việc chấp nhận một khoảnh khắc trôi qua, về việc học cách bước tiếp sau một lựa chọn dù phải trả giá bằng nuối tiếc. Nhưng lần này khác. Đây không phải một khoảnh khắc tôi để vuột mất vì đã chọn sai, hay vì tôi lơ đãng buông tay. Đây là một khoảnh khắc tôi còn chưa kịp giơ tay ra thì nó đã bị lấy mất rồi.
Và tôi nghĩ đó chính là lý do cơn giận lần này khác hẳn mọi cơn giận tôi từng biết. Nó không có ai để đổ lỗi. Tôi không thể giận người đã gặp nạn, vì họ có lỗi gì đâu. Tôi không thể giận chính mình, vì tôi đâu có cố tình bỏ mặc họ. Tôi chỉ có thể giận vào một khoảng không vô hình, giận vào chính hoàn cảnh, giận vào sự trùng hợp nghiệt ngã của việc hai tai nạn lại xảy đến cùng một lúc.
Sự hiện diện chưa bao giờ là chuyện ta làm được gì. Nó là lời nhắc rằng người kia không phải một mình chịu đựng.
III. Cơn Giận Không Có Chỗ Để Đi
Lần thứ ba. Con số đó cứ lởn vởn trong đầu tôi mãi. Không phải vì tôi tin vào những điềm báo hay sự trùng hợp mang màu sắc tâm linh gì cả. Mà vì khi một điều xảy ra đến ba lần, người ta không thể còn xem nó là ngẫu nhiên được nữa. Nó bắt đầu mang dáng dấp của một khuôn mẫu, một câu hỏi cuộc đời cứ kiên trì đặt lại trước mặt tôi, như thể đang chờ tôi trả lời cho đúng.
Câu hỏi đó là gì?
Có lẽ nó không hỏi tôi phải làm khác đi. Thành thật mà nói, tôi không nghĩ mình có thể làm khác được. Tôi không thể ngăn tai nạn của chính mình xảy ra đúng vào lúc người khác cần tôi. Không ai có thể lên kế hoạch cho sự trùng hợp của khổ đau.
Có lẽ câu hỏi đó không nằm ở hành động, mà nằm ở cách tôi mang cơn giận này trên vai. Một cơn giận không có đối tượng để nhắm vào rất dễ quay ngược lại cắn xé chính người mang nó. Tôi nhận ra mình đã dành cả buổi tối để tự trách một điều mình chưa bao giờ có quyền kiểm soát. Tôi đang tự phạt mình vì một tội mình không hề phạm.
Rồi tôi nhớ lại điều tôi từng viết ở bài trước, về việc yêu lấy hiện tại mình đang đứng thay vì cứ ngoái nhìn con đường mình đã không đi. Nhưng lần này tôi hiểu thêm một tầng nghĩa mới của nó. Yêu lấy hiện tại không có nghĩa là hiện tại đó dễ chịu hay công bằng. Có những hiện tại xấu xí, bất công, và chẳng ai đáng phải chịu. Tai nạn của tôi là một hiện tại như vậy. Nhưng nếu tôi cứ mãi giận dữ với việc mình đang ở đây thay vì ở đó, tôi sẽ đánh mất luôn cả trận chiến mà chính mình đang phải thắng để có thể đứng dậy.
Có lẽ, giữ cho mình sống sót qua tai nạn của bản thân cũng là một cách hiện diện. Không phải hiện diện bên cạnh người tôi thương ngay lúc này, mà hiện diện cho chính cái tương lai nơi tôi còn có thể ở bên họ vào lần sau.
IV. Khoảnh Khắc Tiếp Theo
Tôi không viết bài này để tìm ra một lời giải cho cơn giận của mình. Cơn giận đó vẫn còn đây, âm ỉ, và thành thật mà nói, có lẽ nó sẽ còn nằm lại trong tôi rất lâu nữa.
Nhưng tôi bắt đầu hiểu ra một điều. Lời hứa tôi từng đặt ra, rằng tôi sẽ luôn là người ở lại đến cuối cùng, không thể chỉ đo bằng khoảng cách vật lý giữa tôi và người tôi thương. Có những lúc cuộc đời không cho tôi được chọn khoảng cách đó. Có những lúc cơ thể tôi bị giữ chặt ở một nơi, trong khi trái tim tôi đã chạy đến nơi khác từ rất lâu rồi.
Vậy nên tôi tự hứa với mình một điều mới, dành riêng cho những lần đời không cho tôi quyền lựa chọn.
Tôi sẽ không còn tự trách mình vì những gì nằm ngoài tầm tay. Tôi sẽ để cơn giận này tồn tại mà không để nó biến thành một bản án dành cho bản thân. Tôi sẽ tiếp tục chiến đấu với tai nạn của chính mình, không phải vì tôi ích kỷ chỉ lo cho bản thân, mà vì tôi biết đó là con đường duy nhất để tôi có thể đứng vững và có mặt cho những người tôi thương vào lần tới. Và trong lúc chờ đợi ngày đó, tôi sẽ mang họ theo trong từng lời cầu nguyện thầm lặng của mình, dù họ không nhìn thấy tôi ở đó.
Vì có một sự hiện diện mà mắt thường không nhìn thấy được. Nó không thay thế được một vòng tay hay một bàn tay nắm lấy bàn tay. Nhưng nó vẫn là một dạng hiện diện, dạng duy nhất tôi có thể trao đi ngay lúc này.
Mỗi sáng, tôi vẫn ra tưới nước cho cái cây trên bàn. Một việc nhỏ, chẳng thấm vào đâu so với những gì tôi ước mình có thể làm. Nhưng tôi chọn tin rằng đó cũng là một cách hiện diện, lặng lẽ chăm sóc một điều cô ấy đã trao cho tôi, trong lúc chờ đến ngày tôi đủ sức đứng vững bên cạnh cô ấy, hiện diện trọn vẹn theo cách mà khoảng cách đêm hôm đó đã không cho tôi làm được.
Ngày mai, khi tôi đủ sức đứng dậy khỏi tai nạn của chính mình, tôi sẽ lại là người ở lại đến cuối cùng, như tôi vẫn luôn là vậy.
Thầm mong ngày mai trời sáng, nắng êm dịu dàng.
Có những lần ta không được chọn có mặt hay không. Nhưng ta luôn được chọn mang người ấy theo, ngay cả khi thân thể mình bị giữ lại một nơi khác.
personalnostalgiamoments



